5.4 TANIEC

Tańce lasowiackie w porównaniu z rzeszowskimi są mniej zróżnicowane i mniej dynamiczne. Ich charakter jest bardziej podobny do tańców z Polski centralnej niż z Rzeszowszczyzny. Charakterystycznymi cechami tańca są: „(…) wyprostowana postawa, elegancja ruchów, żywiołowe tempo. Większość tańców tańczona jest na całych stopach. Sposób poruszania się w tańcu charakteryzuje rozluźnienie ciała. W wielu z nich nogi w kolanach miękko zginają się i prostują przy każdym postawieniu stopy. Tancerze często stosują w tańcu różnorodne kroki akcentowane, skoki w miejscu, tupnięcia, opadnięcia ze skoków w głęboki przysiad, uderzenia ręką o kolano, klaśnięcia w dłonie i potrząsanie dłonią uniesionej w górę ręki”.

Tańce lasowiackie były mało znane. Dopiero Alicja Haszczak je zebrała i opisała. Okazało się, że są to w większości tańce tańczone przez pojedyncze pary, w metrum dwumiarowym i trójmiarowym. Najbardziej znane tańce to: lasowiak, hurra polka i cebula. Dominują polki: polka w lewo, galopka, z przytupem, bez noge. Inne tańce to np.: cholewiok, weselny równy, tramla lasowiacka, oberek oraz walce .

W każdej części regionu lasowiackiego tańczono typowy dla miejscowych taniec, np.: w Cholewianej Górze cholewiaka, w Grębowie walczyka grębowskiego. Powszechne było zakładanie do basów. Na przykład kiedy drużba weselny chciał zatańczyć jakiś taniec, wykonywał zaśpiew do tańca a następnie płacił muzykom za odegranie go.

Oprócz towarzyskiej funkcji tańca, u Lasowiaków bardzo ważną rolę taniec sprawował w obrzędach, np. w weselu. Wesele natomiast było bardzo rozbudowanym obrzędem i trwało wiele dni. Dlatego też było również okazją do zabawy, śpiewów i tańców zarówno dla młodych, starych, uczestników wesela oraz postronnych. Tańce weselne można podzielić na dwie grupy:

• Tańce obrzędowe i solowe, do których zalicza się między innymi: taniec z wiechą, taniec swaszki z drużbami, taniec młodego z młodą, taniec starosty z młodą, taniec z kołaczem, biały wieniec
• Tańce powszechnie tańczone – do nich należały wszystkie walczyki, poleczki, chodzone, sztajerki, oberki zamawiane przez gości weselnych72 .

Tańcami obrzędowymi były zazwyczaj dostojne chodzone, walczyki i sztajerki. Tańczone były jak powszechne tańce, w typowych dla danego tańca ujęciach rąk. Wyróżniały je melodie, do których tańczono, a także tekst zaśpiewów i przyśpiewek.

ŹRÓDŁA INFORMACJI O TAŃCACH LASOWIACKICH:

Haszczak, Tańce lasowiackie, Warszawa 2006

K.Ruszel, Wesele. Materiały z konferencji Obrzędowość weselna w Rzeszowskiem- tradycja i współczesność, Rzeszów 22 XI 1999, Rzeszów 2001