Przednówek

W większości samowystarczalnych gospodarstwach największym strapieniem był przednówek. Wiosną często się okazywało, że np. ziemniaki w kopcu przemarzły, albo zgniły. Natomiast do zapasów żywności mogły dobrać się gryzonie - myszy, nornice, szczury. Kończyło się też wtedy zwykle ziarno na chleb, kasze. Dlatego też w dawnych czasach bardzo dużym szacunkiem darzono żywność. Nic nie mogło się zmarnować. Wynikało to właśnie z częstych okresów głodu. Na przednówku ludzie żywili się nawet chwastami - perzem, łobodą. Właśnie z lebiody, pokrzyw, szczawiu gotowano na przednówku zupy. Z listków mleczu kobiety robiły surówki, mieszały je zwykle z twarogiem lub z jajkami. Z najwcześniejszych owoców np. czereśni, jagód, czy rabarbaru gotowano zupy owocowe tzw. pamuły. Wykorzystywano miętę, lubczyk, młodą cebulkę, szczypior dziko rosnący na miedzach czy czosnek niedźwiedzi. Jedzono też wtedy rzepę – była ważnym składnikiem pożywienia na przednówku ponieważ często od Bożego Narodzenia w biedniejszych gospodarstwach nie jadło się już ziemniaków. Rzepę zwykle suszono na strychach i jadło np. w poście - gotowaną z kaszą jaglaną. Dużą rolę w tym okresie odgrywały też kiszonki i ususzone owoce. Wszyscy czekali na młode ziemniaki czy młodą kapustę.

ŹRÓDŁO:

Ruszel K., Leksykon kultury ludowej w Rzeszowskiem, Rzeszów 2004

Red: Smyk K., Pudłocki T., Wodzińska I., Puszcza Sandomierska od kuchni. Między tradycja a współczesnością, Kolbuszowa 2017