JAN CEBULA
Jednym z ostatnich muzykantów ludowych w okolicach Kolbuszowej był Jan Cebula. Urodził się w 1937 r. w Nowej Wsi koło Kolbuszowej. Pochodził z muzykalnej rodziny: ojciec i stryj grali na harmonii „guzikówce”. Jan od dziecka przejawiał zdolności muzyczne: dużo śpiewał i lubił słuchać gry innych wykonawców. Jego muzykalność i wrażliwość zwróciła uwagę nauczyciela szkoły w Nowej Wsi, który zachęcił go do nauki muzyki, śpiewu, gry na skrzypcach i zapisu nutowego. W rodzinnym domu oprócz harmonii były także skrzypce, kupione od miejscowego lutnika – Kiwaka, na których grywał starszy brat Jana. Gdy zainteresował się grą na akordeonie podarował skrzypce Janowi.
Grania uczył się od ludowych muzykantów Nowej Wsi - Stanisława Białka, dzięki temu też została przeniesiona tradycja muzyczna dawnych lasowiackich muzykantów.
Na przełomie lat czterdziestych i pięćdziesiątych bracia Cebulowie i Stanisław Białek utworzyli zespół zapraszany na wesela i zabawy. W okresie nauki w szkole zawodowej w Mielcu grał w młodzieżowej orkiestrze dętej na trąbce i na kornecie. Podjął pracę w mieleckim WSK jako blacharz i wstąpił do orkiestry, w której nauczył się grać na instrumentach dętych. W latach sześćdziesiątych dołączył do kapeli ludowej Jana Książka i grał w niej na trąbce. W 1978 r. po przejściu na emeryturę, objął funkcję kierownika kapeli „Lasowiacy” w kolbuszowskim domu kultury. Grał w niej w różnych okresach m.in. Władysław Pogoda. Kapela była ceniona przez jurorów na konkursach folklorystycznych oraz bardzo popularna wśród widzów i słuchaczy.
W 1992 r. założył rodzinną kapelę „Lesiacy”, w której grał na skrzypcach, głównie podczas wesel, zabaw i folklorystycznych konkursów w okolicy Kolbuszowej.
Jan Cebula posiadał w repertuarze wiele melodii ludowych, które zapamiętał z czasów dzieciństwa. „Ja oberków to mam zapisane pewnie 240, a jeszcze trochę w głowie”. Znał też dużo polek, tramli, galopek, walczyków czy chodzonych. Od wdowy po Władysławie Łobodzie otrzymał zeszyty z jego melodiami. Grywał także z dobrym skrzypkiem Henrykiem Kretowiczem z Głogowa Małopolskiego. Znajomość muzyki mistrzów-muzykantów z Puszczy Sandomierskiej wpłynęła na grę Jana Cebuli, w której słychać charakterystyczne cechy muzyki tego regionu: prostotę stylu, dzikość, zadziorność oraz zwiewne ogrywanie muzycznych melodii, wyrazisty indywidualny rys przy jednoczesnym odniesieniu do lasowiackiego dziedzictwa. Często występował jako członek kapel i solista-instrumentalista na terenie Parku Etnograficznego Muzeum w Kolbuszowej. W 2016 r. zrealizował program „Jan Cebula – niezwykły muzykant z Puszczy Sandomierskiej” polegający na przekazaniu umiejętności muzycznych młodym uczniom, na wspólnym koncercie oraz wydaniu książki „Samouczek gry na skrzypcach”.
Jego największym pragnieniem było przeniesienie i zaszczepienie pasji ludowego grania na młode pokolenia muzykantów. By tworzyły się kapele, które kultywowałyby tradycję lasowiacką, właśnie poprzez muzykę.
Jan Cebula zmarł 7 listopada 2019 r.
https://www.youtube.com/watch?v=GrentnNRtok&feature=emb_title
