FRANCISZEK KOTULA

Przyszedł na świat 26 marca 1900 r. w Głogowie Małopolskim. Był najstarszym synem głogowskiego cieśli Walentego Kotuli i jego żony Julii z Liszczów.  Rodzina mieszkała w domu położonym na niedużym przysiółku miasta - Piaski.

Jego ojciec dostrzegając zamiłowania Franciszka do nauki, jako jedynemu z licznego rodzeństwa pozwolił kształcić się po ukończeniu szkoły powszechnej. Po jej ukończeniu kontynuował  naukę w seminarium nauczycielskim w Rzeszowie.  Został więc nauczycielem.

Pasjonowała go kultura materialna lokalna i jej zdecydował się oddać w zupełności pogłębiając ją często lekturą książek i czasopism. Edukacją zajął się na całego, a przy tym popularyzacją wśród młodzieży lokalnej historii, archeologii, etnografii i folkloru, pokazując go w zupełnie innym obliczu niż był przez młodzież postrzegany.

Od najmłodszych lat był zamiłowanym kolekcjonerem. Gdy został nauczycielem historii swoje zbiory archeologiczne i etnograficzne wykorzystywał jako pomoce dydaktyczne. Gdy  w 1935 r. Towarzystwo Regionalne Ziemi Rzeszowskiej zleciło mu utworzenie Muzeum Regionalnego Ziemi Rzeszowskiej, na początek przekazał mu swoje zbiory. Społecznie pełnił funkcję kustosza. Po wojnie, już jako dyrektor muzeum wysiłki swe skierował przede wszystkim na gromadzenie zabytków kultury ludowej. Obok tego, przez wiele lat zbierając materiały do zamierzonych prac naukowych, zgromadził bogate prywatne archiwum: rękopisy, rysunki, fotografie i nagrania magnetofonowe.

Co ciekawe, dokonania Kotuli przyćmiewały swym ogromem nagromadzonego materiału, a co za tym idzie, doskonałej jego interpretacji, mającej genezę w świetnie rozpoznanym terenie. Przez długi czas, Kotula dosłownie zmonopolizował zagadnienie wiedzy o ludowości regionu między Wisłoką a Wisłokiem. Stał się niekwestionowanym znawcą etnografii terenu dzisiejszego Podkarpacia, a przynajmniej regionu zamieszkałego przez Pogórzan, Rzeszowiaków i Lasowiaków. Nie ma cienia przesady, jeśli określi się go mianem „podkarpackiego Kolberga".

Jako dyrektor Muzeum Okręgowego (1950-59), a następnie kierownik Działu Etnograficznego ( do 1970r.) zorganizował 20 obozów naukowo-badawczych, których wyniki publikowane były w wydawnictwach zbiorowych dotyczących historii i kultury ludowej przebadanych terenów. W 1954 r. w uznaniu zasług dla kultury i nauki otrzymał tytuł docenta a ponadto otrzymał nagrodę Oskara Kolberga w 1976 r.. Za wkład w ocalenie zbiorów muzealnych w czasie wojny otrzymał Złoty Krzyż Zasługi  oraz Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Był pierwszym badaczem, który określił zasięgi regionów etnograficznych Lasowiaków, Rzeszowiaków i Pogórzan (Geneza regionów etnograficznych województwa rzeszowskiego, Mielec 1968). Zmarł  22 kwietnia 1983 r. w Rzeszowie.

Ważniejsze publikacje:

• Z Sandomierskiej Puszczy. Kraków 1962
• Folklor słowny osobliwy. Lublin 1969
• Rozmowy ze skorupami. Rzeszów 1969
• Hej, leluja. Warszawa 1970
• Po Rzeszowskim Podgórzu błądząc. Kraków 1974
• Muzykanty. Warszawa 1979
• Chłopi bronili się sami. Rzeszów 1982
• U źródeł. Rzeszów 1983
• Przeciw urokom. Warszawa 1989